www.vhttdlvinhphuc.vn

 
  Trang chủ   Góp ý - Liên hệ   Sơ đồ website   Thư viện ảnh   Ca khúc  
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch *Số 2 đường Hai Bà Trưng *phường Đống Đa *TP Vĩnh Yên *tỉnh Vĩnh Phúc  *ĐT:0211.3862.505 *Fax: 3847.773 *Email: sovhttdl@vinhphuc.gov.vn
 
Giới thiệu
Văn bản - Thủ tục HC
Vùng đất - Con người
Du lich
Thể thao
Văn hóa, Thể thao cơ sở
Tạp chí VH Vĩnh Phúc
Ý kiến đóng góp
Sách hay Vĩnh Phúc
Tam Đảo - Di sản văn hoá và tiềm năng du lịch
Danh mục tin
Tìm kiếm
 

Liên kết Website
Đối tác
Công ty cổ phần Mạng Trực Tuyến META Công ty TNHH Mặt Trời Vàng
Số người truy cập
Bạn là người thứ: 525674
Đang truy cập: 18
Đời sống văn hoá vùng đồng bào các dân tộc thiểu số tại Tỉnh Vĩnh Phúc (17/08/2011 07:35)

Tỉnh Vĩnh Phúc nằm ở phía Bắc thủ đô Hà Nội với tổng diện tích tự nhiên là 1.371,48km2, dân số 1,2 triệu người. Toàn tỉnh có 5 huyện, thị xã có dân tộc thiểu số sinh sống trong đó có 3 huyện miền núi là Lập Thạch, Sông Lô, và Tam Đảo, có 40 xã miền núi gồm 447 thôn bản, khoảng 47.000 hộ dân với 325.000 khẩu. Trong đó đồng bào dân tộc thiểu số gồm 7.365 hộ với 39.082 khẩu, chiếm 3,17% dân số toàn tỉnh. Các dân tộc thiểu số sống tập trung chủ yếu ở 17 xã thuộc các huyện: Lập Thạch, Sông Lô, Tam Đảo, Bình Xuyên và thị xã Phúc Yên gồm có các dân tộc: Sán Dìu 88,9%, Cao Lan (Sán Chay) 3,6%, Tày 2,44%, Dao 1,86%, Nùng 1,26%, Mường 0,97%, còn lại các dân tộc khác chiếm 1,38%.

Hiện nay Vĩnh Phúc chủ yếu có 3 dân tộc: Sán Dìu, Cao Lan, Dao sống tập trung thành làng bản ở các huyện: Tam Đảo (huyện miền núi) có 8/9 xã có dân tộc Sán Dìu sinh sống, Lập Thạch có 3 xã: Quang Sơn, Bắc Bình, Hợp Lý; Sông Lô có 2 xã: Lãng Công, Quang Yên với sự góp mặt của cả 3 dân tộc Cao Lan, Sán Dìu, Dao. Mỗi dân tộc đều có nguồn gốc, lịch sử tồn tại lâu đời, phong tục tập quán, văn hoá riêng. Tuy ít hơn nhiều so với dân tộc Kinh song họ làm ăn sinh sống ở một vùng đất bán sơn địa khá rộng lớn men theo sườn Tây Nam của dãy núi Tam Đảo (huyện Tam Đảo), núi Sáng Sơn, Thiết Sơn (huyện Lập Thạch), kéo dài vài chục km từ giáp huyện Sóc Sơn (Hà Nội) đến giáp huyện Sơn Dương (Tuyên Quang). Với tập quán nửa làm lúa nước, nửa làm lúa cạn và hoa màu cộng với chăn nuôi gia súc, săn bắt muông thú, cá suối, rau rừng, lâm thổ sản. Do sống tập trung chủ yếu ở miền núi nên đời sống đồng bào các dân tộc thiểu số còn rất nhiều khó khăn.

Những năm qua, các chính sách dân tộc và miền núi của đảng và Nhà nước được thực hiện trên địa bàn tỉnh đã tháo gỡ dần những khó khăn, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào dân tộc và khu vực miền núi. Các dân tộc chung sống đan xen (cùng thôn, xã) với dân tộc Kinh đoàn kết, hoà thuận, hỗ trợ nhau cùng phát triển. Song, có một điều đáng báo động là nguy cơ mai một về bản sắc văn hoá truyền thống các dân tộc thiểu số.

Văn hoá truyền thống và công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hoá truyền thống đạt được những kết quả đáng khích lệ. Ba dân tộc: Sán Dìu, Dao, Cao Lan đều có vốn văn hoá, văn nghệ dân gian rất phong phú. Mỗi dân tộc đều có nét độc đáo, mang bản sắc văn hoá riêng. Do hình thức truyền lại đời sau theo kiểu "cha truyền con nối, mẹ dạy con nghe" nên đến nay, nhiều thể loại văn hoá vật chất và tinh thần vẫn còn được giữ lại như: một số các lễ tục cổ truyền, các làn điệu dân ca, dân vũ, ẩm thực...Tuy nhiên các giá trị văn hoá truyền thống đang có nguy cơ mất dần theo thời gian với sự ra đi của lớp người già và sự lãng quên của lớp người trẻ. Kinh tế nghèo, dân trí thấp nên nhiều hình thức văn hoá truyền thống bị coi là những thủ tục rườm rà. Thế hệ con cháu của cộng đồng các dân tộc thiểu số nay được học hành, giao tiếp với xã hội bên ngoài các làng, bản có xu hướng tiếp thu không chọn lọc những luồng văn hoá ngoại lai, ít coi trọng truyền thống văn hoá dân tộc mình, dẫn đến tâm lý "ngượng", "ngại" mặc váy áo dân tộc, hát múa những làn điệu dân gian, nói tiếng nói, học chữ viết của dân tộc mình.

Những năm qua, công tác sưu tầm, nghiên cứu để bảo tồn và phát huy văn hoá truyền thống các dân tộc thiểu số đã được tiến hành. Các nhà nghiên cứu địa phương đã có những bài viết, ấn phẩm đi sâu vào tìm hiểu đời sống văn hoá các dân tộc Cao Lan, Sán Dìu, Dao ở Vĩnh Phúc. Tiêu biểu có ông: Lâm Quý (người dân tộc Cao Lan ở xã Quang Yên, Sông Lô) đã sưu tầm và dịch được 8 đầu sách về văn hoá Cao Lan. Bên cạnh đó còn có những nghiên cứu về văn hoá ẩm thực của ông Nguyễn Xuân Lân, nhà nghiên cứu dân gian Vĩnh Phúc, một số bài viết của ông Lâm Xuân Hùng và các tác giả khác cũng được đăng trên các số Tập san Văn hoá Vĩnh Phúc. Mảng văn nghệ dân gian cũng được các phòng văn hoá, trung tâm văn hoá cấp huyện, tỉnh và Trung tâm bước đầu được sưu tầm, khai thác, nâng cao đưa đi biểu diễn ở các hội diễn các cấp. Đó là các thể loại như hát Soọng cô và múa tín ngưỡng của dân tộc Sán Dìu, múa chuông, múa cấp sắc và dân ca Dao, hát Sịnh ca và múa đôi cánh chim âu, múa xúc tép của người Cao Lan...

Tại Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phúc cũng đã có một số bộ sưu tập về văn hoá của người Sán Dìu, Cao Lan, Dao. Năm 2008, Ban Quản lý di tích tỉnh tiến hành tổng điều tra di sản văn hoá phi vật thể trên địa bàn toàn tỉnh, trong đó có việc thống kê các giá trị văn hoá phi vật thể của các đồng bào dân tộc thiểu số ở Vĩnh Phúc. Khôi phục 2 lễ hội truyền thống: Lễ hội Cầu Mầu của dân tộc Dao, Lễ hội xuống đồng của dân tộc Cao Lan.

Các dân tộc miền núi tích cực hưởng ứng phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá". Đến nay phong trào xây dựng Làng Văn hoá, Gia đình văn hoá được đẩy mạnh với 73,1% gia đình đạt tiêu chuẩn Gia đình văn hoá, 50,9% làng, bản đạt tiêu chuẩn Làng văn hoá. Đời sống tinh thần của đồng bào các dân tộc thiểu số và miền núi được chú trọng nâng cao. Hàng năm tỉnh hỗ trợ kinh phí cho 2 Đoàn nghệ thuật (Đoàn nghệ thuật Chèo và đoàn nghệ thuật Ca múa nhạc) tổ chức 4 buổi/xã/1 năm biểu diễn phục vụ vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Tỉnh tài trợ cho Trung tâm Phát hành phim và Chiếu bóng mỗi năm tổ chức 5 buổi/xã/1 năm chiếu phim phục vụ đồng bào vùng sâu vùng xa, miền núi và dân tộc thiểu số. Năm 1998, 2002,2005 tỉnh cũng đã tổ chức liên hoan tiếng hát đồng bào dân tộc thiểu số. Thư viện Khoa học tổng hợp tỉnh đã mở các phòng đọc phục vụ độc giả vùng dân tộc thiểu số và miền núi tại các xã như: Yên Dương, Đạo Trù, Ngọc Thanh, Minh Quang...Bên cạnh đó, hàng năm bưu điện tỉnh, huyện, xã, thực hiện cấp phát miễn phí cho các vùng dân tộc, miền núi 17 loại báo chí như: Báo Vĩnh Phúc, Nông Nghiệp, Nông thôn ngày nay, Lao động - xã hội, 7 chuyên để dân tộc miền núi. 100% hộ đồng bào thiểu số đến nay đã được nghe phát thanh và xem truyền hình. Hàng năm đài bán dẫn được cấp phát cho các hộ nghèo chưa có nhằm thực hiện tốt công tác phổ biến, tuyên truyền các đường lối, chính sách của Đảng, của Nhà nước.

Riêng hệ thống thiết chế văn hoá 40 xã miền núi và dân tộc thiểu số cũng được đặc biệt chú trọng với 35/40 nhà văn hoa cấp xã, 377/450 nhà văn hoá thôn bản. Các nhà văn hoá đã xây dựng song được đầu tư trang thiết bị phục vụ cho sinh hoạt văn hoá với mức 50 triệu đồng cho mỗi nhà văn hoá, thôn bản và 30 triệu đồng cho mỗi nhà văn hoá xã. Đặc biệt từ năm 2000 đến nay chương trình mục tiêu quốc gia đầu tư xây dựng đời sống văn hoá cơ sở, chủ yếu là đầu tư cho huyện, xã, thôn miền núi dân tộc.
Công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ, hàng năm Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các ngành liên quan tổ chức bồi dưỡng cho trưởng Ban chỉ đạo, cán bộ VHTT các xã miền núi, đặc biệt chú trọng tới các già làng, trưởng bản, người trông coi Di tích lịch sử văn hoá. Những năm gần đây nhận thức của đồng bào các dân tộc thiểu số dần thay đổi, tiếp thu các hình thức tiến bộ của khoa học kỹ thuật, văn hoá - văn minh nên đời sống vật chất văn hoá ngày càng được nâng cao, các hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan dần được bài trừ.

Việc duy trì và phát triển bảo tồn giá trị văn hoá vùng đồng bào của các dân tộc thiểu số tỉnh Vĩnh Phúc đã góp phần vào công cuộc xây dựng và bảo vệ quê hương đất nước ngày càng giàu đẹp văn minh. Việc khôi phục, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá đó nhiều năm qua đã tác động rất lớn đến việc giữ gìn và bảo tồn các giá trị văn hoá các dân tộc, có tác dụng thiết thực giáo dục các thế hệ, đặc biệt đối với lớp trẻ tình yêu bản làng, yêu quê hương và lòng tự hào dân tộc.

Kỉều Anh
Phòng XDNSVHGD

Các tin đã đưa:
Tháp Bình Sơn
Tây Thiên Đền Hai Bà Trưng
Tìm hiểu văn hoá
Tin tức - sự kiên
Doanh nghiệp
Công nghiệp Doanh nghiệp trẻ
  Trang chủ   Góp ý - Liên hệ   Sơ đồ website   Thư viện ảnh   Ca khúc  
Trang thông tin điện tử Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vĩnh Phúc
Cơ quan chủ quản: Sở văn hóa,Thể thao và Du lịch Vĩnh Phúc
Địa chỉ: Số 2 đường Hai Bà Trưng - phường Đống Đa - TP Vĩnh Yên - tỉnh Vĩnh Phúc
ĐT:0211.3862.505 * Fax:0211.3847.773 * Email: sovhttdl@vinhphuc.gov.vn * Tổng biên tập: Trần Văn Quang
Giấy phép số: 13/GP-TTĐT ngày: 31/01/2013 của Cục Quản lý Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử